BUDAPEŞTE’ DE HOCALI SOYKIRIMI’ NI ANMA KONFERANSI


Azerbaycan’ın Macaristan Büyükelçiliği ve Budapeşte’de bulunan Uluslararası Soykırım ve Toplu Katliamları Önleme Vakfı, Hocalı Soykırımı’nın 20. yılı dolayısıyla “Soykırım ve toplu katliamların önlenmesine ilişkin deneyimler. Batı Balkanlarda ve Güney Kafkasya’da uluslararası hukukun rolü” başlıklı uluslararası bir konferans düzenlendi.Konferansa katılan uluslararası kuruluş temsilcileri ve hukuk uzmanları Hocalı soykırımını müzakere ettiler. Katılımcılar arasında Avrupa Birliği (AB), eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi yetkilileri, BM ve AGİT’ten olan eski elçiler, Macaristan’daki büyükelçilik görevlileri, kamu çalışanları ve basın mensupları yer aldı.

Konferansta açılış konuşması yapan Azerbaycan’ın Macaristan Büyükelçisi Vilayet Guliyev, Hocalı Soykırımı hakkında geniş ve detaylı açıklama yaptı. Aynı zamanda Vakfın Başkanı Dyord Tatar da konuşma yaparak Srebrenitsa Soykırımı’ndan bahsetti. Daha sonra Hocalı ve Srebrenitsa Soykırım kurbanları için bir dakikalık saygı duruşunda bulunuldu.
Ardından Dyord Tatar’ın moderatörlüğünde yapılan “Batı Balkanlardaki deneyim ve dersler” temalı toplantıda eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi Başsavcısı Özel Danışmanı Frederik Svinen, AB Dış Politika Şubesi Başkanı Yonas Yonson, Bosna-Hersek Başsavcılığı Savaş Suçu Özel Şubesi Araştırmacısı Alfredo Strippoli, Srebrenitsa soykırımı tanıklarından Hasan Nuhanoviç ve Srebrenitsa Soykırımı Okulu Müdürü Muhammed Durakoviç konuya ilişkin görüşlerini açıkladılar.
Ayrıca müzakereler kapsamında Macaristan’ın ünlü Hukuk Uzmanı Macaristan Bilimler Akademisi Akademisyeni Hamza Gabor’un moderatörlüğünde yapılan “Güney Kafkasya’da fırsatlar ve çağrılar” başlıklı müzakerelerde ise, Ferrara Üniversitesinin Profesörü Serena Forlatti (İtalya), Leicester Üniversitesinin Profesörü Pol Behrens (İngiltere), Azerbaycan Ombudsmanı Elmira Süleymanova, Azerbaycan Askeri Savcılığı Özel İşler Savcısı, Adalet Müşaviri Ülvi Ahmedov, Hocalı Soykırımı tanıklarından Muhabir Seriyye Müslümkızı, 20. yüzyılın en vahim katliamlarından biri olan Hocalı Soykırımı ile ilgili düşüncelerini paylaştılar.
Bunun yanı sıra konferans çerçevesinde Macaristan Dışişleri eski Bakan Yardımcısı, Corvinus Üniversitesi profesörü Andre Erdos’un moderratörlüğünde yapılan “Batı Balkanlar’da ve Güney Kafkasya’da uluslararası kuruluşların sorumlulukları” başlıklı diğer panelde ise AB Temsilcisi Yonas Yonsson, AGİT Bakü Ofisi eski Başkanı Büyükelçi Alex Cornelissen (Holanda), Azerbaycan’ın Macaristan Büyükelçi Müşaviri Anar İmanov da konuya ilişkin sunum yaptılar.
Bunun dışında müzakereler sırasında Macaristan Ombudsmanı Mate Sabo, Macaristan ve Azerbaycan Parlamentosu, Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı temsilcileri, İslam İşbirliği Teşkilatı Gençlik Forumu Özel Koordinatörü ve diğer ilgili yetkililer de konuşma yaptılar.
Konferans sonunda Hocalı Soykırımı’nı anlatan belgesel de gösterildi. Ayrıca uluslararası suç uzmanlarından ibaret bir çalışma grubunun oluşturulması, grubun Azerbaycan’a ziyarette bulunması, soykırım olaylarının gerçekleştirildiği yerde ilgili incelemelerin yapılması, katliam kurbanları ile temaslarda bulunulması, uluslararası düzeyde Hocalı Soykırımı’na ilişkin gereken tutumun alınması ile ilgili önerilerde bulunuldu. Birçok uluslararası ilgili uzmanlar konuya ilişkin Azerbaycan ile işbirliğine hazır olduklarını ifade ettiler.
Söz konusu konferansın önemi şu ki, Ermenistan tarafından Azerbaycanlı sivillere kaşı yapılan Hocalı Soykırımı ilk kez olarak uluslararası düzeyde dünya kamuoyunun bir uluslararası soykırım suçu olarak tanıdığı Serebrenitsa katliamları ile aynı masada ele alınarak eşleştirildi.
Müzakereler sırasında Bosna Müslümanlarına ve Hocalı sivillerine karşı işlenen suç sorumlularının uluslararası mahkemece yargılanması talebine ilişkin çağrılarda bulunuldu.
Azerbaycan’ın Budapeşte Büyükelçiliği tarafından bu uluslararası konferansın materyalleri toplanarak “Hocalı-Srebrenitsa: Paralel Facialar” adı altında kitap halinde basılacak.